Przysz\u0142o mi ostatnio do g\u0142owy pytanie, czy doszliby\u015bmy do takich \u015bwiat\u00f3w pracy online, jakie mamy teraz w wielu dziedzinach, gdyby nie by\u0142o to konieczne ze wzgl\u0119du na Covid-19. Czy i tak by si\u0119 to sta\u0142o, tylko wolniej i mo\u017ce z innymi niuansami? Czy sp\u0119dzaliby\u015bmy tyle czasu w domowym biurze i wykonywali nasz\u0105 prac\u0119 zespo\u0142ow\u0105, komunikacj\u0119 z interesariuszami i rozwi\u0105zywali spory online? By\u0107 mo\u017ce, ale z pewno\u015bci\u0105 mieliby\u015bmy wi\u0119cej czasu, aby opracowa\u0107, w jaki spos\u00f3b i w jakich okoliczno\u015bciach korzystanie z internetu by\u0142oby w\u0142a\u015bciwe. A gdzie mo\u017ce nie by\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Korzy\u015bci jest wiele i zosta\u0142y one wymienione przez wiele os\u00f3b. Praca online u\u0142atwia dost\u0119p wielu osobom, a liczba mi\u0119dzynarodowych spotka\u0144 i webinari\u00f3w w dziedzinie ADR, w kt\u00f3rych uczestnicz\u0105 osoby z ca\u0142ego \u015bwiata, jest z pewno\u015bci\u0105 wspania\u0142ym osi\u0105gni\u0119ciem - poniewa\u017c umo\u017cliwia wi\u0119kszy dost\u0119p. W moim w\u0142asnym nauczaniu i szkoleniu mog\u0142am przyjmowa\u0107 go\u015bci w spos\u00f3b, w jaki wcze\u015bniej nie by\u0142o mi to dane, i by\u0142am go\u015bciem w miejscach, do kt\u00f3rych wcze\u015bniej mog\u0142am pokonywa\u0107 du\u017ce odleg\u0142o\u015bci, by si\u0119 dosta\u0107, lub w kt\u00f3rych nigdy nie by\u0142am. To sprawia, \u017ce zadaj\u0119 sobie pytanie, dlaczego nie robi\u0142em tego wi\u0119cej w przesz\u0142o\u015bci. Utkn\u0105\u0142em w my\u015bleniu o przestrzeni fizycznej.<\/p>\n\n\n\n
Cz\u0119sto wspomina si\u0119 te\u017c o ekologicznych korzy\u015bciach z niepodr\u00f3\u017cowania. Kiedy\u015b cz\u0119sto podr\u00f3\u017cowa\u0142em s\u0142u\u017cbowo, ale w tym roku nie by\u0142em w samolocie, nie opuszcza\u0142em regionu, w kt\u00f3rym mieszkam od lutego i rzadko podr\u00f3\u017cuj\u0119 po mie\u015bcie. Z pewno\u015bci\u0105 czuj\u0119 si\u0119 z tego powodu lepiej i mniej winny z jednej strony, z drugiej za\u015b odczuwam strat\u0119, nie mog\u0105c zobaczy\u0107 przyjaci\u00f3\u0142 i koleg\u00f3w, z kt\u00f3rymi planowa\u0142em pracowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n
W \u015brodowiskach pracy, w kt\u00f3rych przed pandemi\u0105 ludzie mieli i byli zadowoleni z du\u017cej autonomii, biuro domowe prawdopodobnie sprawdzi si\u0119 u wi\u0119kszo\u015bci. W innych oznacza to ponowne zdefiniowanie instrukcji, kontroli i informacji zwrotnej oraz wypracowanie komunikacji na nowo. Nie mamy mo\u017cliwo\u015bci przypadkowego zobaczenia koleg\u00f3w i cz\u0142onk\u00f3w zespo\u0142u na korytarzach i w pomieszczeniach, czy te\u017c kiedy kto\u015b po prostu puka do drzwi biura i pyta, czy masz minut\u0119. Tak wiele informacji jest wymienianych i tak wiele decyzji podejmowanych na niskim szczeblu podczas tych nieformalnych spotka\u0144, zupe\u0142nie pomijaj\u0105c warto\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105. Online jours-fixe i dost\u0119pno\u015b\u0107 przez telefon s\u0105 inne.<\/p>\n\n\n\n
Mediacje, facylitacja i coaching online mog\u0105 dzia\u0142a\u0107 bardzo dobrze. Nie mam co do tego w\u0105tpliwo\u015bci i mia\u0142am okazj\u0119 prowadzi\u0107 je w r\u00f3\u017cnych warunkach, od coachingu jeden na jeden po mediacje z udzia\u0142em kilkunastu os\u00f3b. W niekt\u00f3rych okoliczno\u015bciach mog\u0105 one dzia\u0142a\u0107 lepiej ni\u017c komunikacja w fizycznej, niecyfrowej przestrzeni. Bariery uczestnictwa mog\u0105 by\u0107 ni\u017csze, logistyka \u0142atwiejsza, a - z mojego do\u015bwiadczenia - skupienie mo\u017ce by\u0107 cz\u0119sto \u015bci\u015blejsze. Moja rola jako mediatora \/ moderatora r\u00f3wnie\u017c by\u0142a inna i mia\u0142em wi\u0119ksz\u0105 kontrol\u0119 nad procesem, poniewa\u017c proces wymaga wi\u0119cej lub przynajmniej innego rodzaju kontroli w sieci. Wszystkie te rzeczy mog\u0105 by\u0107 korzystne.<\/p>\n\n\n\n
Obecnie najwi\u0119ksz\u0105 strat\u0105 dla \u015bwiata mediacji mo\u017ce by\u0107 nie prowadzenie mediacji online, ale prowadzenie szkole\u0144 z zakresu mediacji online. Nie m\u00f3wi\u0119 tu o jednorazowych webinariach czy warsztatach, ale o pe\u0142nych programach szkoleniowych. Mniej interesuje mnie kwestia, czy szkolenia on-line mog\u0105 by\u0107 uznawane i certyfikowane przez organy do tego uprawnione, gdy\u017c pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej prawie wszystkie p\u00f3jd\u0105 w tym kierunku. Bardziej interesuje mnie jako\u015b\u0107 szkolenia.<\/p>\n\n\n\n
Praca online zach\u0119ca trenera do przeprowadzenia wi\u0119kszej liczby sesji wprowadzaj\u0105cych i wi\u0119kszej ilo\u015bci rozm\u00f3w, po prostu dlatego, \u017ce jest to metodologicznie \u0142atwiejsze. Trenerzy, kt\u00f3rzy du\u017co rozmawiaj\u0105 w przestrzeni fizycznej, prawdopodobnie b\u0119d\u0105 to robi\u0107 w przestrzeni cyfrowej, podczas gdy trenerzy, kt\u00f3rzy dobrze czuj\u0105 si\u0119 z uczeniem si\u0119 skoncentrowanym na uczestnikach, znajd\u0105 sposoby, by robi\u0107 to online. Jest to jednak trudniejsze.<\/p>\n\n\n\n
W pracy online brakuje fizycznego kontaktu, kt\u00f3ry pomaga nam nawi\u0105za\u0107 relacje. Szkolenie z mediacji dotyczy relacji, na wiele sposob\u00f3w. Obejmuj\u0105 one relacje robocze podczas szkolenia, w kt\u00f3rych buduje si\u0119 zaufanie, a informacje zwrotne staj\u0105 si\u0119 konstruktywne. W sieci jest to trudniejsze. S\u0105 to r\u00f3wnie\u017c relacje, kt\u00f3re prowadz\u0105 do nawi\u0105zania nowych kontakt\u00f3w zawodowych i sieci, poniewa\u017c rozmawiamy z uczestnikami w przerwach na kaw\u0119 i wychodzimy razem na lunch lub kolacj\u0119. Czasami przeradzaj\u0105 si\u0119 one w przyja\u017anie. W sieci jest to o wiele trudniejsze.<\/p>\n\n\n\n
Praca online polega na siedzeniu przed ekranem komputera godzina po godzinie, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 szkole\u0144 z mediacji prowadzi intensywne kursy oparte na intensywnych dniach, weekendach lub tygodniach. W fizycznym otoczeniu ludzie mog\u0105 si\u0119 dos\u0142ownie porusza\u0107 i mog\u0105 to robi\u0107 ze sob\u0105. Pokoje przerw nie zast\u0105pi\u0105 tego. Pami\u0119tam, \u017ce cz\u0119sto by\u0142em wyczerpany pod koniec dnia na moim szkoleniu z mediacji i wiem, \u017ce wielu uczestnik\u00f3w szkolenia jest wyczerpanych r\u00f3wnie\u017c po dniu online. Niestety, z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w. Po dobrym dniu szkolenia na miejscu, wyczerpanie wynika z r\u00f3\u017cnych wyzwa\u0144, jakie mog\u0105 przynie\u015b\u0107 tre\u015bci szkolenia i interakcje z lud\u017ami. Po dniu szkolenia online, jakkolwiek jest ono dobre - a mo\u017cna je zrobi\u0107 dobrze - zm\u0119czenie wynika przede wszystkim z medium.<\/p>\n\n\n\n
Praca online pozwala na o wiele wi\u0119ksze rozproszenie uwagi ni\u017c praca analogowa, poniewa\u017c pracujemy za pomoc\u0105 tego samego narz\u0119dzia, kt\u00f3rego u\u017cywamy do wszystkich innych prac i komunikacji. Prawie wszyscy uczestnicy, trenerzy i kursanci b\u0119d\u0105 sprawdza\u0107 poczt\u0119 elektroniczn\u0105 i strony internetowe, komunikowa\u0107 si\u0119 telefonicznie i mailowo z osobami, kt\u00f3re nie maj\u0105 nic wsp\u00f3lnego z omawian\u0105 spraw\u0105, i rozprasza\u0107 si\u0119. Niezale\u017cnie od tego, jak bardzo jeste\u015bmy zdyscyplinowani, nie mo\u017cemy by\u0107 tak obecni online, jak podczas szkole\u0144 w przestrzeni fizycznej. Jest to bardzo istotna zmiana, lub utrata, jako\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Jako\u015b\u0107 interakcji pomi\u0119dzy uczestnikami szkolenia mediacyjnego jest prawdopodobnie najwa\u017cniejszym kluczem do uczenia si\u0119, zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce trenerzy dobrze szkol\u0105. Jako\u015b\u0107 ta zmienia si\u0119 w sieci, dlatego musimy dok\u0142adnie przemy\u015ble\u0107, jak sprawi\u0107, by dzia\u0142a\u0142a ona r\u00f3wnie\u017c tam. Mo\u017ce to wymaga\u0107 pewnego nieszablonowego my\u015blenia o metodach. W sieci nie chodzi tylko o pr\u00f3b\u0119 odtworzenia przestrzeni fizycznej. Pod pewnymi wzgl\u0119dami jest to inny produkt, ale nie ma jeszcze wystarczaj\u0105cej jasno\u015bci co do tego.<\/p>\n\n\n\n
Prowadz\u0119 szkolenia online i widz\u0119 sposoby, w jakie mo\u017cna to zrobi\u0107 dobrze, a tak\u017ce sytuacje, w kt\u00f3rych ma to sens. Je\u015bli szkolenie w zakresie mediacji ma by\u0107 kontynuowane online, a wierz\u0119, \u017ce tak si\u0119 stanie po wprowadzeniu Covid, to z zadowoleniem przyj\u0119\u0142abym wiele dyskusji i wymiany metod pomi\u0119dzy szkoleniowcami i dostawcami us\u0142ug. Szkolenie online nie mo\u017ce i nie powinno by\u0107 takie samo jak szkolenie na miejscu. Powinno si\u0119 jednak stara\u0107 wykorzysta\u0107 medium, z kt\u00f3rym si\u0119 pracuje w najlepszy mo\u017cliwy spos\u00f3b, a szczerze m\u00f3wi\u0105c, wydaje mi si\u0119, \u017ce dopiero zaczynamy my\u015ble\u0107 o tym, co to jest.<\/p>\n\n\n\n